Eline, beline, diline sahip ol

Insanin bu üç organi toplumu ve insani gelistirdigi, özgürlestirdigi gibi ayni zamanda insani ve toplumu düskünlestirir, yozlastirir. Ulu Hünkâr bütün bu gerçeklikten yola çikarak Alevi inancinda saglam bir ahlâk sistemi kurmustur. Simdi bu ahlâk sistemini biraz daha inceleyelim:

EL: Insanin eli her türlü iyiligin ve yine kötülügün uygulayicisidir. Insan eline sahip olmadi mi katil, hirsiz olur. Insan eline sahip oldu mu üretir. Üreten ve yaratan, çaba sarf eden, emek harcayan insanda güzel insandir. Güzel insanda kendisinden baslayarak topluma hizmet edendir. Toplumsal huzuru, barisi saglayandir.

BEL: Insan kendi hayvani cinsel güdülerine hâkim olmadi mi her türlü sapikligi yapar. Sapiklik, toplumsal çürümeye, ahlâksizliga götürür. Bunun ziddi olan, yani insan cinselligi olumlu anlamda bir üreme araci olarak degerlendirdiginde sonuç yine toplumsal ve bireysel huzur olur. Yine insan dogan çocuguna gereken ilgiyi göstermedi mi o çocuk toplumun basina belâ olur, her türlü zararli olaya açik olur. Demek ki; insan eline, beline hâkim olmakla salt hayvani güdülerini dizginlemiyor. Bununla beraber olusturdugu aile sistemiyle kendisinin vesile oldugu çocugunu da egitiyor.

DIL: Dil insanlar arasinda iletisimi saglayan organdir. Bir insan dilini iyilik için de kullanabilir kötülük için de. Insan dilini yalandan, riyadan, sahtelikten korumali ve yalana, sahtelige alet etmemeli, yani diline sahip olmali. Duydugu olumsuzluklari düzeltmeli, yalandan kaçmali, kilit vurmali. Dilini iyi, güzel insani ve dolayisiyla toplumu huzura kavusturacak sekilde kullanmali.

Ulu Hünkâr Haci Bektas Veli Makalat adli kitabinda söyle sesleniyor insanliga: "Insanin üç iyi dostu vardir. Öldügünde, bunlardan biri evde, öbürü yolda kalir. Üçüncüsü ise kendisiyle birlikte gider. Evde kalan mali, yolda kalan dostlaridir. Kendisiyle giden ise iyiligidir." Bir insan Eline, Beline, Diline sahip oldugu müddetçe iyi bir insandir. Eline sahip olmakla; kendisini her türlü siddetten, hirsizliktan, cinayetten korumus olur. Beline sahip olmakla; çocuguna iyi bir baba, esine ise iyi bir es olur. Yoksa her türlü hayvani güdüyü tatmin etmek için ömrünü geçirir. Diline sahip olan ise kendisini her türlü yalandan, sahtelikten korumus olur. Eger insanlik bu ilkeleri asgari bir sekilde uygulasa her türlü yozlugun ve yobazligin sonu gelir.